Przyroda

Drwęca z lotu ptaka

fot. Daniel Pach

Obszar województwa ma charakter nizinny. Mimo to posiada bardzo urozmaiconą powierzchnię terenu, co jest efektem ostatniego zlodowacenia oraz późniejszych procesów rzeźbotwórczych. Pewien wpływ na rzeźbę terenu wywarła także gospodarcza działalność człowieka. Na terenie województwa największą powierzchnię zajmują regiony fizyczno-geograficzne: Pojezierze Południowopomorskie, Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie i Pojezierze Wielkopolskie rozdzielone Doliną Dolnej Wisły i Pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką wykorzystywaną współcześnie przez Wisłę, Brdę i Noteć. W krajobrazie dominują równiny (Bory Tucholskie, Wysoczyzna Świecka, Równina Inowrocławska), pojezierza (Brodnickie, Dobrzyńskie, Iławskie, Krajeńskie, Gnieźnieńskie, Kujawskie, Chełmińskie), doliny dużych rzek (Wisła, Noteć, Brda i Drwęca). Charakterystyczną cechą równin jest ich zwydmienie oraz występowanie największego w Polsce zwartego kompleksu leśnego - Borów Tucholskich.

Na pojezierzach znajdują się jedyne w Polsce pola drumlinowe, słynny oz lisewski oraz liczne rynny polodowcowe wypełnione wodami jezior. Największe nagromadzenie jezior występuje na pojezierzu Gnieźnieńskim ze słynnym Gopłem. Obszar województwa leży na pograniczu dwóch największych dorzeczy w Polsce - Wisły i Odry, które połączone są dwoma kanałami: Bydgoskim i Noteckim. Na terenie województwa, na pograniczu z województwem mazowieckim, znajduje się największy w Polsce sztuczny zbiornik wodny- Jezioro Włocławskie spiętrzający wody Wisły. Innymi ważnymi zbiornikami zaporowymi są: Jezioro Koronowskie na Brdzie oraz Zbiornik Żurski na Wdzie. Województwo kujawsko-pomorskie, choć nie graniczy z morzem, jest jednym z najniżej położonych województw w Polsce. Najwyższym wzniesieniem województwa jest tzw. Czarna Góra o wysokości 189 m n p m. położona w rejonie Kamienia Krajeńskiego w paśmie tzw. Gór Obkaskich. Najniżej położony punkt (12,5 m n p m.) znajduje się na północny-wschód od miejscowości Nowe.

Ochroną prawną objęto znaczną część powierzchni województwa, tworząc na najcenniejszych terenach: parki krajobrazowe (Tucholski, Wdecki, Krajeński, Brodnicki, Górznieńsko-Lidzbarski, Nadgoplański, Chełmiński, Nadwiślański, Gostynińsko-Włocławski), rezerwaty przyrody (m. in. Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego), pomniki przyrody, m. in. okazałe dęby w Nogacie i Bąkowie oraz Kamień św. Wojciecha w Leosi, obszary chronionego krajobrazu, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, użytki ekologiczne oraz obszary Natura 2000.

Zawarte w tej zakładce materiały pozwalają zorientować się w zasobach przyrodniczych województwa kujawsko-pomorskiego. To wirtualne spotkanie z przyrodą może stać się inspiracją do poszukiwania skarbów natury, w które obfituje  region.

R.G.

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Rezerwat Biosfery „Bory Tucholskie”

Rezerwat biosfery jest wyznaczonym obszarem chronionym, zawierającym cenne zasoby przyrodnicze. Ma on na celu ochronę różnorodności biologicznej i umożliwienie lepszej obserwacji zmian ekologicznych w skali całej planety. Pełni trzy zasadnicze funkcje:
- ochronną, polegająca na przyczynianiu się do ochrony krajobrazów, ekosystemów, zróżnicowania gatunkowego i genetycznego,
- rozwojową poprzez sprzyjanie formom rozwoju gospodarczego i ludzkiego, które uznać można za społeczno-kulturowo i ekologicznie zrównoważone,
- funkcję wspierania logistycznego poprzez edukację ekologiczną, a także szkolenia, badania i monitoring w odniesieniu do lokalnych, regionalnych, narodowych i globalnych zagadnień związanych z ochroną i zrównoważonym rozwoju.

Rezerwat Biosfery „Bory Tucholskie” został utworzony decyzją obradującej w Paryżu w dniach 31 maja - 4 czerwca 2010 r. Międzynarodowej Rady Koordynacyjnej programu Człowiek i Biosfera. Jest 10 rezerwatem utworzonym w Polsce, największym tego typu obiektem w Polsce. Łączna powierzchnia jego trzech stref wynosi 3195 km². Występuje tu wiele naturalnych ekosystemów wodnych, torfowiskowych i leśnych, z których najwartościowsze utworzą jedną ze stref- rdzenną.

Strefę rdzenną tworzy: Park Narodowy “Bory Tucholskie” oraz 25 następujących rezerwatów: Dolina Rzeki Brdy, Bagna nad Stążką, Źródła Stążki, Jezioro Piaseczno, Brzęki im. Zygmunta Czubińskiego, Miedzno, Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego, Jezioro Laska, Mętne, Bór Chrobotkowi, Bagno Stawek, Jezioro Ciche, Jezioro Małe Łowne, Piecki, Cisy nad Czersk Strug, Kręgi Kamienne, Jezioro Zdręczno, Krwawe Doły, Dury, Jeziorka Kozie, Nasionek, Ustronie, Bagno Grzybna, Jelenia Góra, Martwe. Łączna powierzchnia strefy rdzennej wynosi 78,81 km². Obszar parku narodowego i wymienione powyżej rezerwaty przyrody stanowią najcenniejsze obiekty przyrodnicze całego regionu Borów Tucholskich.
Strefę buforową utworzyły cztery parki krajobrazowe:

1.Wdzydzki Park Krajobrazowy
2. Tucholski Park Krajobrazowy
3. Zaborski Park Krajobrazowy
4. Wdecki Park Krajobrazowy

W skład strefy buforowej wchodzą te powierzchnie leśne i łąkowe wokół 6 rezerwatów przyrody położonych poza obszarami parków krajobrazowych. Strefy buforowe sześciu rezerwatów zlokalizowane są na obszarach chronionego krajobrazu, które są jedną z form ochrony przyrody w Polsce.

Strefę tranzytową tworzą te obszary 22 gmin (13 z województwa kujawsko –pomorskiego i 9 z województwa pomorskiego) i jednego miasta (Tuchola w województwie kujawsko-pomorskim), które nie wchodzą w skład parku narodowego i parków krajobrazowych. Wśród nich znajdują się obszary następujących gmin: Bukowiec, Cekcyn, Drzycim, Gostycyn, Jeżewo, Kęsowo, Lniano, Lubiewo, Osie, Śliwice, Świekatowo, Tuchola i Warlubie (woj. kujawsko – pomorskie) oraz Brusy, Chojnice, Czersk, Dziemiany, Karsin, Konarzyny, Kościerzyna, Lipusz, Stara Kiszewa (woj. pomorskie). Powierzchnia strefy tranzytowej wynosi 206 864,57 ha.  Strefa tranzytowa jest niemal dwukrotnie większa od obszaru strefy buforowej. Pod względem ekonomicznym jest to obszar jednolity, zorientowany na gospodarkę leśną,  przetwórstwo drewna i ubocznych produktów leśnych oraz na rekreacją i wypoczynek. Te  dziedziny gospodarki realizowane są z uwzględnianiem zasad ochrony przyrody. W strefie tranzytowej występuje dziesięć obszarów Chronionego Krajobrazu (całkowicie lub częściowo) oraz kilkaset pomników przyrody, głównie drzew i alei drzewnych. Znajdują się w  niej równie liczne użytki ekologiczne, trzy zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, siedem specjalnych obszarów ochrony siedlisk (SOO) ustanowione w oparciu o Dyrektyw Siedliskową Unii Europejskiej oraz dwa obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) ustanowione w oparciu o Dyrektyw Ptasi UE.

Źródło: http://www.borytucholskie.org.pl/