Nasze kujawsko-pomorskie

Tadeusz Reichstein
Tadeusz Reichstein
Urodził się 20 lipca 1897 r. we Włocławku w zasymilowanej rodzinie żydowskiej Izraela (Izydora) Reichsteina, inżyniera chemika, oraz Gustawy z d. Brokman, pochodzącej z rodziny prowadzącej we Włocławku tartak. Rodzice przyszłego naukowca czuli się Polakami - nadali synowi polskie imię, do końca życia zachowali także polskie paszporty. Rodzina Reichsteinów wkrótce po narodzinach Tadeusza przeniosła się do Kijowa, skąd już w 1905 r. wyjechała na stałe do Szwajcarii. Przebywając w Zurychu Tadeusz Reichstein ukończył szkołę średnią oraz w 1920 r. Wydział Chemii Politechniki Federalnej. Cztery lata później na tej samej uczelni doktoryzował się. W następnych latach pracując w przemyśle wyspecjalizował się w zakresie chemii organicznej.

 

Jego badania pozwoliły mu habilitować się w styczniu 1930 r. Rok później podjął pracę w Instytucie Chemii Organicznej na macierzystej uczelni. W pierwszym okresie swojej pracy opracował metodę syntezy witaminy C, tj. chemicznego procesu prowadzącego do produkcji kwasu askorbinowego, używanego powszechnie we współczesnej medycynie m.in. do wytwarzania popularnych leków wzmacniających odporność. W następnych latach osiągnął kolejne sukcesy, m.in. wyizolował kortyzon, hormon o działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym. W 1939 r. przeniósł się na Uniwersytet w Bazylei gdzie został kierownikiem katedry Instytutu Chemii Farmaceutycznej. W Bazylei pracował do 1967 r. Jego działalność naukowa spotkała się z międzynarodowym uznaniem co doprowadziło do przyznania mu w 1950 r. zespołowej Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Razem z nim nagrodę otrzymali E. C. Kendall i Ph. St. Hench.

 

W czasie działalności akademickiej Reichstein wspierał rozwój młodej kadry naukowej. Wielu wypromowanych przez niego doktorów pochodziło z Polski. Utrzymywał także kontakty z polskimi uczelniami zarówno w kraju jak i na emigracji. W 1978 r. otrzymał doktorat honoris causa w Uniwersytecie Polskim w Londynie. To samo wyróżnienie spotkało go w 1995 r. w Akademii Medycznej w Gdańsku. Od 1988 r. był także członkiem honorowym Włocławskiego Towarzystwa Naukowego. Władze rodzinnego miasta uhonorowały go Medalem „Zasłużony dla Włocławka” oraz przyznaniem w 1994 r. honorowego obywatelstwa Włocławka. Rok później Włocławskie Towarzystwo Naukowe opublikowało na jego temat książkę. Tadeusz Reichstein zmarł 1 sierpnia 1996 r. w Bazylei.

Jarosław Kłaczkow

---

O fotografii: Tadeusz Reichstein
Fotografia ze zbiorów ETH-Bibliothek Zurich.