Nasze kujawsko-pomorskie

Ludwik Kolankowski
Ludwik Kolankowski
Urodził się 21 czerwca 1882 r. w miejscowości Pniów koło Stanisławowa w zaborze austriackim. Po ukończeniu gimnazjum w Stanisławowie studiował historię we Lwowie. W 1906 r. obronił pracę doktorską Kandydatura Jana Albrechta Hohenzollerna na biskupstwo płockie (1522-1523). Tematyka dziejów nowożytnych stała się później jego specjalnością. Związał się następnie z Uniwersytetem Jagiellońskim, gdzie w 1913 r. habilitował się na podstawie pracy Zygmunt August wielki książę Litwy do 1548. Po odzyskaniu niepodległości pracował początkowo w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Następnie organizował polską administrację na, przejętych od niemieckiej komendantury Ober-Ostu, Kresach Wschodnich.

Po wypędzeniu bolszewików i odzyskaniu Wilna został powołany 2 maja 1919 r. przez Józefa Piłsudskiego na pełnomocnika ds. organizacji Uniwersytetu Wileńskiego. Na początku lat 20-tych pracował w dyplomacji, m.in. w polskich placówkach w Wiedniu i Moskwie. W połowie lat dwudziestych powrócił na krótko na Uniwersytet Jagielloński. Od 1929 r. był dyrektorem Biblioteki Ordynacji Zamoyskich w Warszawie. W 1931 r. uzyskał tytuł profesora. Do czynnej pracy akademickiej powrócił dopiero w 1937 r., gdy został kierownikiem Katedry Historii Polski na uniwersytecie lwowskim. Wybrano go także prezesem Polskiego Towarzystwa Historycznego. Lata okupacji spędził w Warszawie. Po zakończeniu wojny zakładał uniwersytety w Łodzi i w Toruniu. 20 września 1945 r. został pierwszym rektorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wywierając olbrzymi wpływ na jego strukturę i funkcjonowanie w początkowych, najtrudniejszych latach uczelni. Sprowadził kadrę naukową złożoną z dawnych wykładowców wileńskiego Uniwersytetu Stefana Batorego i lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza. Funkcję rektora pełnił jedynie do 12 lipca 1948 r. - zaczynający się w Polsce stalinizm nie akceptował bowiem na tak wysokim stanowisku człowieka z niepodległościową przeszłością. Z tego powodu władze nie zatwierdziły również tytułu doktora honoris causa nadane go mu przez Senat UMK 16 września 1948 r. Okres stalinizmu Ludwik Kolankowski przetrwał jako dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej. Zmarł 19 marca 1956 r. w Toruniu.

Jarosław Kłaczkow

---

O fotografii: Ludwik Kolankowski
Popiersie Ludwika Kolankowskiego umieszczone w 2001 r. przed gmachem Rektoratu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Fot. Michał Targowski