Nasze kujawsko-pomorskie

Ciekawostki krajoznawcze

Wieś położona jest na granicy dwóch historycznych ziem: dobrzyńskiej i chełmińskiej. W 1292 r. księżna Salomea zezwoliła Krzyżakom na użytkowanie młyna wodnego w Lubesch na rzece Drwęcy. Dodatkowo uposażyła ich wyspą na Drwęcy i wyraziła przy tym zgodę na ufortyfikowanie młyna. W XIV w. młyn lubicki należał do największych młynów wodnych w państwie krzyżackim. W 1451 r. mieszczanie toruńscy skarżyli się podczas zjazdu stanów wielkiemu mistrzowi krzyżackiemu na pobieranie cła za spławiane rzeką Drwęcą tratwy. W 1457 r. król Kazimierz Jagiellończyk za duże zasługi poniesione podczas wojny trzynastoletniej nadał wieś z młynem miastu Toruniowi. W 1505 r. Aleksander Jagiellończyk, a w 1527 r. Zygmunt I Stary nadawali Toruniowi kolejne przywileje na młyn. Od średniowiecza Lubicz był znanym ośrodkiem przemysłowym, w którym oprócz młyna wodnego istniały: cegielnia, folusz (miejsce, w którym obrabiało się sukno) oraz miedziennica. Z 1687 r. pochodzi pierwsza wiadomość o papierni lubickiej. W XVIII w. wieś wraz z zespołem młynów zbożowych, cegielnią, foluszem sukienniczym i białoskórniczym, garbarnią, hamernią, kużnicą miedzi, papiernią oraz tartakiem była głównym zapleczem gospodarczo-przemysłowym Torunia.

Lubicz Dolny.Dawna strażnica graniczna. fot. A. Hermann
Lubicz Dolny.Dawna strażnica graniczna. fot. A. Hermann
W 1734 r. wojska króla Stanisława Leszczyńskiego spaliły i zniszczyły ośrodek przemysłowy w Lubiczu. Równie niepomyślny był dla miejscowości był początek XIX w., kiedy wojska napoleońskie spaliły przedmieścia Torunia, przygotowując się do obrony twierdzy toruńskiej. Od 1815 do 1920 r. na Drwęcy w Lubiczu przebiegała granica pomiędzy zaborem pruskim i rosyjskim dzieląca wieś na dwie części: Lubicz Polski ( tzw. Górny) i Lubicz Niemiecki (tzw. Dolny ). Jeszcze w XIX w. Drwęca była wykorzystywana do spławiania drewna tratwami. W czasie I wojny światowej Lubicz Polski otrzymał połączenie kolejką wąskotorową przez Lipno z Sierpcem, a w okresie międzywojennym już kolejką normalnotorową z Toruniem i Sierpcem.

Obiekty krajoznawcze: We wsi znajduje się dawny budynek pruskiej straży granicznej z połowy XIX w., kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika z 1933 r., plebania z połowy XIX w., dawna kaplica ewangelicka, zespół młynów zbożowych, budynek magazynowy dawnego młyna żydowskiego oraz cmentarz ewangelicki - wszystkie z XIX w.

H.M.