Nasze kujawsko-pomorskie

Ciekawostki krajoznawcze

Miejscowość położona jest na Pojezierzu Kujawskim. Przez miasto przebiega droga prowadząca z Włocławka, przez Brześć Kujawski, do Koła, a dalej – do Konina i Kalisza. Ze względu na korzystne położenie (skrzyżowanie szlaków handlowych) Izbica Kujawska była w przeszłości liczącym się ośrodkiem gospodarczym i miała status miasta szlacheckiego. W XI w. należała do rodu Awdańców, a prawa miejskie otrzymała w 1394 r. Po wielkim pożarze, który zniszczył miasto w 1754 r., z inicjatywy Jana Skarbka, nastąpiła ponowna lokacja Izbicy. Miasto przeżyło swój rozkwit w XV i XVI w. pod rządami Kretkowskich. Świetnie prosperowało także w wieku XIX (w 1880 r. liczba mieszkańców była większa niż obecnie), co w znacznym stopniu zawdzięczało gen. Augustynowi Słubickiemu, prekursorowi „pracy organicznej” na tym terenie, który, m.in. sprowadził do Izbicy kilkudziesięciu sukienników. Do drugiej wojny światowej społeczność miasteczka stanowiła mozaikę narodowości i kultur (Polacy, Żydzi, Niemcy). Jako miejscowość leżąca na pograniczu regionów Izbica zmieniała przynależność administracyjną.

Izbica Kujawska. Kościół Wniebowzięcia NMP. fot. Włodzimierz Bykowski
Izbica Kujawska. Kościół Wniebowzięcia NMP. fot. Włodzimierz Bykowski

Obiekty krajoznawcze: W miejscowości zachowały się: XV-wieczny gotycki kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP, rozbudowany w XX w. o północną kaplicę, która nawiązuje architekturą do Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. Wewnątrz znajdują się, m.in. barokowe ołtarze boczne, w ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej Izbickiej, tzw. „Coronata”. Eklektyczny kościół ewangelicki powstał na początku XX w. W budynku wyodrębnić można elementy neogotyku angielskiego (znacznie zrujnowany, dostęp ograniczony - obecnie własność prywatna). Ocalała też synagoga z XIX w. (zrujnowana) oraz dwór szlachecki (po licznych przebudowach – obecnie bezstylowy) zbudowany w drugiej połowie XVIII w. należący do rodziny Skarbków, w którym kilka lat mieszkała Tekla Justyna Krzyżanowska, matka Fryderyka Chopina. W pobliżu Izbicy, przy drodze do miejscowości Błenna, na tzw. „Pustynce” (mieszkali tu niegdyś pustelnicy), stoi drewniany kościółek p.w. św. Floriana.

H.W.