Nasze kujawsko-pomorskie

Ciekawostki krajoznawcze

Miejscowość wymieniono już w 1391 r. w pod nazwą Swecze jako krzyżacki folwark. W 1404 r. wieś była lokowana na prawie chełmińskim. O ile w wojnie z 1414 r. osada poniosła niewielkie straty materialne, o tyle starty w ludziach były bardzo duże (20 osób zabitych i rannych). Pierwsza świątynia w Świeciu powstała zaraz po lokacji wsi, ale już w 1414 r. została obrabowana i zniszczona. Wojna 1454 – 1466 była powodem całkowitego zrujnowania kościoła. Z tego powodu wieś należała aż do 1989 r. do parafii w odległym o 5 km Linowie. Świecie n/Osą leży tak naprawdę nad Lutryną, która nazywana jest Małą Osą, a do właściwej Osy jest 1 km. Obszar wsi jest rozległy i obejmuje kilka miejsc, które dosłużyły się własnych nazw i własnej historii takich jak: Świecie – Dwór, Świecie – Wieś, Świecie – Młyn, Małe Świecie, Lemaństwo, Dębniaki i Jerusalem.

Świecie n. Osą. Widok z grodziska. fot. Włodzimierz Bykowski
Świecie n. Osą. Widok z grodziska. fot. Włodzimierz Bykowski

Obiekty krajoznawcze: We wsi znajduje się świątynia p.w. św. Maksymiliana Kolbe zbudowana w latach 1984 – 1988 z użyciem bloczków gazobetonowych na planie zbliżonym do koła, z małą wieżą i stożkowym dachem, pokrytym płytkami z eternitu. Wyposażenie wnętrza jest współczesne. Z dwóch dworów we wsi pierwszy (dom nr 35), z pierwszej połowy XIX w., znajduje się w zniszczonym parku na zachód od doskonale widocznego nad wsią grodziska. Drugi dwór jest zaś zbudowany w połowie XIX w. i usytuowany w kierunku południowo-wschodnim od grodziska na wyraźnym wniesieniu. W pobliżu wsi znajduje się średniowieczne grodzisko z XI i XII w. Mieści się ono na wzgórzu będącym wysuniętym cyplem wysoczyzny. Obejmuje część wyższą, będącą zapewne pozostałością po grodzie, otoczoną od strony północnej i północno-wschodnim wałem o wysokości do 2,5 m oraz część niższą - pozostałość po podgrodziu, na którym znajdują się resztki grobowca. Całość o powierzchni, około 5800 m² , od strony wschodniej i południowej jest otoczona wałem i fosą. We wsi rośnie także dąb – pomnik przyrody.

A.H.